Pretraga

    Pretraga
    Napredna pretraga
    Magazin 
      
    ZdravljeZdravlje
    Ljubav&SexLjubav&Sex
    DecaDeca
    IshranaIshrana
    KozmetikaKozmetika
    SportSport
    SavetiSaveti
    Zdravlje 
      

    Šta je UV zračenje

    Sunce je udaljeno od Zemlje oko 149.5 miliona kilometara. Temperatura sunčevog jezgra iznosi oko 15 106 K, a srednja temperatura površine Sunca (fotosfere) iznosi oko 6000 K. Elektromagnetna energija, koja uključuje X zrake, UV zračenje, IC zračenje, vidljivo zračenje i radio talase, koja se svakog sekunda emituje sa Sunca iznosi 3.8 1023 KW. Od te ogromne energije na Zemlju padne, u proseku svega oko 1.4 KW/m2 (ukoliko se Sunce ne nalazi pod uglom većim od 30o u odnosu na zenitnu osu). Energija koju Sunce zrači ima svoj pik na 470 nm. Zračenje Sunca se u velikoj meri podvrgava Stefan - Boltzmann-ovom zakonu zračenja crnog tela, tj. praktično se i ponaša kao crno telo. Ono spada u zvezde sa izrazito stabilnim režimom zračenja tako da se ono može smatrati konstantnim. Snaga sunčevog zračenja koja pristiže u gornje slojeve atmosfere, najvećim delom prodire kroz atmosferu (sa izuzetkom relativno malog dela koji se reflektuje ili utroši na sekundarnu emisiju atmosfere i tako transformisan emituje prema slobodnom prostoru ili tlu). U donjim slojevima atmosfere (troposferi) dolazi do značajnih promena u bilansu snaga zračenja, delimično usled apsorpcije zbog prisustva aerozagaÄ‘enja
    (aerosola), a delimično zbog refleksije sa površine oblaka i iz drugih razloga.

    UV raysSnaga zračenja na površini Zemlje zavisi od položaja Sunca, tj. od ugla upada Sunčevih zraka na osvetljenu površinu i od karakteristika i stanja atmosfere u okolini obuhvaćenoj horizontom nad posmatranom tačkom na tlu. Opšta toplotna ravnoteža Zemlje održava se zračenjem Zemlje u slobodni prostor
    Vasione, tako da se može smatrati, za duže vremenske intervale, da se energija koju Sunce preda Zemlji zračenjem vraća u Vasionu takode zračenjem, ali u drugoj spektralnoj oblasti.

    Tabela 1. Raspodela zračenja pristiglog do atmosfere:
    Talasni opseg    Opseg talasnih dužina    UV zračenje    Procenat UV zračenja
                    
    UV-A    315 - 400 nm    6.4 W/m2    0.5 %
    UV-B    280 - 315 nm    21.1 W/m    1.5 %
    UV-C     100 - 280 nm    85 W/m2    6.3 %
    Ukupno UV    100 - 400 nm    113.2 W/m2    8.3 %
    Vidljivo i IC     760 - 106 nm    125.4 W/m2    91.7 %

    Količina i spektralna raspodela sunčevog UV zračenja koje stiže na zemljinu površinu zavisi od više faktora:
    • talasne dužine UV zračenja;
    • sunčevog zenitnog ugla, koji zavisi od geografske širine, datuma u godini i doba
    dana(u pravo sunčevo podne sunčevi zraci prelaze najkraći put kroz atmosferu
    pa je zračenje najjače);
    • sunčevog spektra koji pada na vrh atmosfere;
    • debljine ozonske kolone i vertikalne raspodele (ozonski sloj u stratosferi
    u potpunosti apsorbuje UV-C komponentu, i većinu UV-B komponente,
    tako da se UV zračenje koje stiže do površine zemlje sastoji od velike
    kolicine UV-A zracenja i vrlo malo UV-B zračenja koje je biološki najopasnije);
    • apsorpcije molekula i rasejanja na molekulima vazduha i česticama mnogo
    manjim od talasne dužine svetlosti (Rayleigh-evo rasejanje);
    • apsorpcije aerosola i rasejanja (uključujući antropogenu);
    • apsorpcije, rasejanja i refleksije na oblacima (na površini zemlje, grubo
    gledano, odnos difuzne i direktne komponente zračenja je 1:1);
    • reflektivne karakteristike Zemlje - albedo (zemlja, trava, voda reflektuju
    manje od 10 % upadnog zračenja dok sneg reflektuje do 80 %);
    • osenčavanja okolnih objekata;
    • nadmorske visine (raste 6 -7 % na 1000 m).

    UV zračenje nastaje na visokotemperaturnim površinama, kao što je Sunce, u kontinualnom spektru i atomskim ekscitacijama pri pražnjenju gasova u cevima kaodiskretan spektar talasnih dužina. Najveći deo Sunčevog UV zračenja apsorbuje kiseonik u zemljinoj atmosferi, koji formira ozonski omotač u nižoj stratosferi. Osim toga što je neophodan uslov za stvaranje i opstanak živog sveta na Zemlji,
    danas, osim pozitivnih efekata na prirodu i čoveka, ono ima i mnogo negativnih efekata koji mogu biti vrlo ozbiljni. Ti negativini efekti nastaju kada ozonski omotač postane suviše tanak, pa ne može da apsorbuje dovoljno UV-B zračenja koje pada na površinu Zemlje i postaje štetno za žive organizme. Najkraći talasi koji u optimalnim uslovima dopiru do površine zemlje su dužine 290 nm,
    tako da se prizemno Sunčevo UV zračenje nalazi u spektralnoj oblasti od 290 - 380 nm.
    uv rays
    UV zračenje je podeljeno na tri podopsega:
    UV-A (315 nm do 380 nm), nije bitno za biološku aktivnost, a ni količina mu se ne menja sa koncentracijom ozona. Od ukupne količine zračenja koja stiže do površine zemlje UV-A komponenta čini 97 %.
    UV-B (280 nm do 315 nm), biološki je aktivno i njegov intenzitet na Zemljinoj površini zavisi od kolicine ozona u atmosferi. UV-B zračenje iznosi 3 % ukupnog fluksa UV zračenja ili oko 0.1 % ukupnog fluksa globalnog Suncevog zračenja. Male promene u  ozonu mogu dovesti do velikih promena onog dela UV-B zračenja koje dolazi do površine Zemlje.
    UV-C (10 nm do 280 nm), se kompletno apsorbuje u atmosferi i praktično se ne opaža na površini Zemlje, taj opseg se često zove i sterilišuće zračenje. Iako je UV zračenje koje dopire do površine Zemlje slabo, ono je ipak od velike praktične važnosti, jer izaziva hemijske, električne, biološke i druge procese. Fotohemijske reakcije, koje ono izaziva na gasovima u atmosferi, dovode do  stvaranja jonosferskih slojeva, zatim do pretvaranja O2 u O3 i stvaranja ozonoskog omotača, a pri Zemlji na organskoj materiji dovode do različitih bioloških procesa. U zelenom biljnom tkivu UV zračenje omogućava fotosintezu. Kod čoveka UV zračenje izaziva ozbiljne promene i oštećenja na koži i očima. UV zračenje usporava rast planktona i nekih nižih vrsta vodenih organizama, bakterija i virusa, a takoÄ‘e ubrzava degradaciju materijala kao što su: plastične mase, izvesne boje, gume, papir...

    BIOLOŠKI EFEKAT UV ZRAÄŒENJA I NJEGOVO DEJSTVO NA LJUDE

    Ultraljubičasto zračenje predstavlja opasnost za ljudsko zdravlje zbog svojih genotoksičnih, mutagenih, kancerogenih i imunotoksičnih svojstava. Prekomerno izlaganje UV zračenju može indukovati kancer kože, oštećenja očiju i smanjiti otpornost organizma na infekcije. Sve veću pažnju izaziva činjenica da UV zračenje utiče na pad imuniteta kroz interakcije sa kožom, što povećava rizik od infekcije. Posebnu pažnju i zaštitu zahtevaju deca, u periodu razvoja, koja su naročito osetljiva na oštećenja izazvana zračenjem, upravo jer im imuni sistem još nije potpuno razvijen.  Biološki efekat delovanja svetlosnog zracenja, nastaje kao rezultat apsorpcije energije od strane tkiva. Elektromagnetni zraci, prolazeći kroz tkivo, izazivaju njegovo zagrevanje. Pri tome je najznačajnija apsorpcija energije zračenja, koja je izazvana rezonantnim oscilacijama molekula, atoma i njihovih delova. Ako se frekvencija elektromagnetnog talasa podudari sa frekvencijom rezonatora (molekula, atoma), tada se energija elektromagnetnog talasa apsorbuje od strane rezonatora. UV zračenje se karakteriše kraćim talasnim dužinama i njegova frekvenca odgovara frekvenci delova molekula ili atoma. Uvećanje energije molekula, kao rezultat apsorpcije UV zračenja, predstavlja uzrok stvaranja slobodnih radikala koji dovode do fotohemijskog i abiotskog oštećenja tkiva. Stepen oštećenja tkiva zavisi kako od doze zračenja, tako i od postojanja brzine reparacionih procesa u tkivu. Radijaciono oštećenje tkiva se ne ispoljava odjednom, vec ima kumulativno dejstvo. Dužina latentnog perioda zavisi ne samo od doze, nego i od talasne dužine dejstvujućih zraka. Latentni period se meri minutima za infracrvene, satima za ultravioletne, a nedeljama i mesecima za jonizujuće zračenje.

    DEJSTVO UV ZRAÄŒENJA NA OÄŒI

    Kod organa vida rožnjača i sočivo u velikoj meri apsorbuju prirodnu i veštačku UV radijaciju. Pri tome rožnjača upija zrake talasne dužine do 300 nm, a sočivo talase od 295 do 400 nm. Prednje-komorna tečnost je prakticno prolazna za UV zracenje i ne štiti sočivo. Rožnjača je relativno otporna na UV zračenje i u prirodnim uslovima ne strada. Izuzetak predstavlja "snežno slepilo" (ophthalmia nivea), koje naročito nastaje u planinama sa večitim snegom gde je nivo Sunčeve radijacije neobicno velik. Eksperimentalno je utvrÄ‘eno da prag traumatske doze za rožnjaču zavisi od talasne dužine. Najopasnije je oštećenje endotela rožnjače zbog toga što endotelijalne ćelije kod čoveka ne raspolažu regenerativnom sposobnošÄ‡u (starenjem se njihov broj smanjuje). Profesionalno oštećenje sočiva izazvano višegodišnjom akumulacijom povreda UV zracima kod lica koja se svakodnevno izlažu produženom dejstvu prirodnog ili veštačkog zračenja (mornari, zemljoradnici, radnici koji rade na planinma) nije teško sprečiti nošenjem naočara za sunce, koje upijaju ili odbijaju UV zrake.

    DEJSTVO UV ZRAČENJA NA KOŽU

    U čovekovoj koži se najveći deo zračenja apsorbuje u epidermu, tj. u površinskom sloju kože, stoga oštećenje koje je prouzrokovano UV zračenjem zavisi ne samo od energije zračenja, nego i od propustljivosti epiderma. Dejstvo na kožu sastoji se u pojavi eritema (crvenilo kože) i edema (otok na koži), posle nekoliko sati od zračenja. Izvesno vreme nakon početne upale kože ili pojave eritema, povećava se količina kožnog pigmenta ili melanina, koji služi kao zaštitini sloj protiv UV zračenja. Koža tada potamni. Osetljivost kože na Sunce zavisi od njene pigmentacije, tj. od količine melanina u epidermu. Ta osetljivost se naziva fotobiološki tip kože, postoji ukupno 6 fotobioloških tipova kože. Na našem podneblju fotobiološki tip kože je uglavnom izmedu 3 i 4. Za  nastanak Sunčevih opekotina presudna je dilatacija krvnih sudova koji se nalaze upravo ispod tog površinskog sloja i ta dilatacija se manifestuje kao crvenilo kože ili eritem. Da bi se na prosečnoj koži čoveka dobila minimalna primetna eritemska reakcija, potrebno je izložiti UV-B zračenju od 1 MED, što je u medicini poznato kao minimalna doza eritema (minimal erythema dose, MED). Ta vrednost zavisi od tipa kože i data je u tabeli 2.

    Zanimljivo je da, ukoliko bi smo takav efekat hteli da proizvedemo sa UV-A     zračenjem, trebala bi nam 600 do 1000 puta veća energija zračenja. Tabela (2) je bazirana na izlaganju od 3 MED-a nepotamnele kože čoveka, koja nije izlagana Suncu, i u njoj su dati opisi fototipova kože i njeno ponašanje pri osunčavanju. Tabela 2. Fototipovi ljudske kože i njihova reakcija na Sunce (V i VI fototip se odnose
    na crnu populaciju)
    Fototip kože    Neizložena
    boja kože    MED opseg (mJ/cm2)    Osetljivost na UV zračenje    Pregorevanje ili tamnjenje
                         
    I    bela    15 - 30    vrlo osetljiva    Uvek lako pregori, nikad ne potamni
    II    bela    25 - 40    vrlo osetljiva    Uvek lako pregori, potamni malo uz teškoće
    III    bela    30 - 50    osetljiva    Minimalno pregoreva, tamni postepeno i uniformno
    IV    svetlo braon    40 - 60    umereno osetljiva    Minimalno pregoreva, uvek dobro potamni
    V     braon    60 - 90    minimalno osetljiva    Retko pregoreva, obimno tamni (tamno braon)
    VI    tamno braon
    ili crna    90 - 150    neosetljiva ili
    jedva osetljiva    Nikad ne pregoreva, obilno tamni (crna)

    JEDINICE KOJIMA SE IZRAŽAVA UV ZRAČENJE, JAVNI SAVETI O UV ZRAČENJU I POTREBA NJEGOVOG MERENJA

    Postoji više načina na koje nadležne službe pokušavaju stanovništvu, koje živi na područijima sa visokim stepenom UV zračenja, da ukažu na stepen opasnosti koji  trenutno postoji. U nekim zemljama se daju javni saveti o dužini dnevnog izlaganja Suncu, zatim šta obući da bi se zaklonili od UV zračenja, koje zaštitne faktore da koriste, i sl. Dugorocni cilj savetovanja o UV zračenju je da pojedinci mogu da procene šta ta vrednost ili indeks znači za njih na isti nacin kao što procenjuju temperaturu, i da se u skladu sa tim ponašaju. U skorije vreme mnoge zemlje su počele da obezbeÄ‘uju stanovništvu podatke o UV zračenju. WMO (World Meteorological Organisation) je 1994. godine preporučila da se sve zemlje prilagode standardizovanom UV indeksu. To je bilo bazirano na kalkulaciji vremenskog izlaganja Suncu. Izlaganje Suncu je proračunato za čisto nebo i varira u odnosu na doba dana i godišnje doba.
    uv rays

    UV INDEKS

    Potreba da se javnost obaveštava jednostavnim, razumljivim informacijama UV zračenju i mogućim štetnim posledicama na ljude, dovela je naučnike do definisnja parametra koji je upotrebljen kao indikator izloženosti UV zračenju. Taj parametar se naziva UV indeks. On je povezan sa eritemalnim dejstvom sunčevog UV zračenja na ljudsku kožu, a njegova definicija je standardizovana i publikovana kao zajednička preporuka Svetske zdravstvene organizacije (World Health Organization - WHO), Svetske meteorološke organizacije (World Meteorological Organization - WMO), Programa Ujedinjenih nacija za životnu sredinu (United Nations Environment Programme - UNEP) i MeÄ‘unarodne komisije za nejonizujuće zračenje (International Commission on Non-Ionizing Radiation - ICNIRP).
    UV indeks:
    • je mera kolicine UV zračenja koja odgovara njegovom dejstvu na ljudsku kožu
    • definiše se kao efektivno zračenje dobijeno integraljenjem spektra zračenja, pomnoženog težinskom funkcijom CIE (1987), po talasnim dužinama od 290 do 400nm
    • je izražen numerički, kao ekvivalent vremenski otežinjenog i usrednjenog dejstva zračenja (W/m2 ) pomnoženog sa 40

    IZRAÄŒUNAVANJE UV INDEKSA

    Za izračunavanje UV indeksa je potrebno poznavati spektar dejstva. Spektar dejstva opisuje relativno dejstvo UV zračenja na pojedinim talasnim dužinama u proizvodnji odreÄ‘enog biološkog odgovora. Biološki odgovor se može odnositi na različita štetna dejstva na različite biološke jedinke, uključujući ljude, životinje ili biljke. S obzirom da su opekotine najčešÄ‡e štetno dejstvo na ljudskoj koži, eritemalni spektar dejstva je preporučen za upotebu u opisivanju dejstva oštećenja kože UV zračenjem. Spektar dejstva za dato biološko dejstvo se upotrebljava kao težinski faktor koji zavisi od talasne dužine, koji se primjenjuje na spektralno UV zračenje (290 do 400 nm) i potom integrali po talasnim dužinama da bi se dobilo stvarno biološki efektivno UV zračenje (u W/m2). To biološki efektivno UV zračenje izraženo u W/m2 se integrali (sumira) za odreÄ‘eni period izlaganja suncu i dobije se efektivna UV doza (u J/m2). Efektivna UV doza se usrednjuje za posmatrani vremenski interval i pomnoži sa  faktorom 40 kako bi se dobila brojčana vrednost koja predstavlja UV indeks.

    ERITEMALNA ILI EFEKTIVNA ILI OTEŽINJENA DOZA

    (energija po jediničnoj površini, jedinica: J/m2) Eritemalna funkcija znači da je primenjena kriva osetljivosti kože CIE (International Commision on Illumination spektar dejstva). Eritemalni spektar dejstva (funkcija) podrazumeva mnogo veću biološku efikasnost UV-B zračenja u odnosu na UV-A zračenje.
    Da bi izrazili efektivne doze UV-B biometri rade sa MED jedinicama (Medical Erythermal Doze):
    1 MED = 250 J/m2
    Ova veza definiše minimalnu dozu da bi fotobiološki tip kože II dobio minimalno crvenilo (eritem). Koeficijent 250 varira od zemlje do zemlje ali je u većini evropskih zemalja prihvaćen. Očitavanja sa biometara izražavaju efektivnu dozu po satu i dati su kao MED/h, gde je:
    1 MED/h = 250 J/(m2*h)
    =0.0694 W/m2
    = 69.4 mW/m2
    Tip kože    1 MED
    I    200 J/m2
    II    250 J/m2
    III    350 J/m2
    IV    450 J/m2
    Bezbedno vreme izlaganja
    = 1/(zračenje izraženo u MED/h)
    Primer: Zračenje = 3 MED/h
    Maksimalno bezbedno izlaganje suncu je = 1/3 sata = 20 minuta    Efektivno UV zračenje može biti izraženo i u UV indeksima (UVI)
    1 UVI = 1/40 W/m2
    =0.025 W/m2
    = 0.25 mW/m2
    Primer:
    Ukoliko je efektivno zračenje 0.2 W/m2 tada vrednost UVI = 8
    Ova definicija je prihvaćena od strane: WHO, WMO i mnogih zemalja.
    Veza izmedu UVI i maksimalnog vremena izlaganja zavisi od fototipa i osetljivosti kože koji svaka zemlja propisuje za sebe, pa su samim tim i vremena izlaganja različita od zemlje do zemlje.

    Ukoliko prihvatimo vrednost 1 MED = 250 J/m2 relacija izmedu UVI i MED/h je:
    1 MED/h = 25/9 = 2.778 J/m2
    Max vreme izlaganja = 1/(MED/h) = 25/(9*UVI)
    Primer: zračenje = 1.8 MED/h = 1.8*(25/9) UVI = 5 UVI
    Maksimalno vreme izlaganja = 1/1.8 = 0.56 h = 34 minuta (korišÄ‡enjem MED/h)
    ili = 25/(9*5) = 0.56 h = 34 minuta (korišÄ‡enjem UVI)

    Vrednosti UV indeksa: (prema EPA - Environmental Protection Agency)
    a) MINIMALAN - 0, 1, 2
    Ova kategorija predstavlja minimalnu opasnost od UV zračenja. Većina ljudi može  ostati na suncu i više od 1 sat da ne dobije opekotine. Preporučuje se upotreba naočara za sunce. Ipak, ljudi s vrlo osetljivom kožom (tip 1) i novoroÄ‘enčad trebaju se uvek zaštititi od produženog boravka na suncu i sunčanim naočarima i zaštitinom kremom. Ne sme se zaboraviti na odbijeno (refllektovano) UV zračenje, pa se posebna opreznost preporučuje za skijaše i ljude koji borave u planinama, kao i one na moru (plivaci, jedriličari) koji trebaju posebno da zaštite područja ispod brade i nosa.
    b) NIZAK - 3, 4
    UV indeks ovih vrednosti predstavlja malu opasnost od UV zračenja. Za većinu ljudi se preporučuje upotreba šešira sa širokim obodom, naočare za sunce i zaštitna krema. Osetljiva populacija još treba da doda i odeću s dugim rukavima jer oni mogu dobiti  opekotine vec za 20 minuta. Dobro je pratiti sopstvenu senku. Što je ona kraća, postoji veća opasnost od UV zračenja.
    c) SREDNJI - 5, 6
    Ove vrednosti predstavljaju već značajnu opasnost od UV zračenja. Za većinu ljudi se preporučuje upotreba šešira sa širokim obodom, naočara za sunce, zaštitne kreme i odeće s dugim rukavima. Osjetljiva populacija može da dobije opekotine za manje od 20 minuta, pa se ne preporučuje izlaganje novoroÄ‘enčadi suncu u vremenu od 10 do 16 sati. Ukoliko boravite ili radite na otvorenom svakako zaštitite vrlo osjetljiva područja kao što su nos, vrhovi ušiju i usne.
    d) VISOK - 7, 8, 9
    Te vrednosti UV indeksa predstavljaju visoku opasnost od UV zračenja. Svakako treba smanjiti boravak na suncu izmeÄ‘u 10 i 16 sati, koristiti šešir sa širokim obodom, naočare za sunce, zaštitnu kremu i odeću dugih rukava. Ljudi s vrlo osetljivom kožom mogu dobiti opekotine za manje od 10 minuta. Preporuka je da novoroÄ‘enčad i deca ne izlaze na sunce izmedu 10 i 16 sati. Svakako je dobro potražiti senku, ali treba biti svestan da voda, pesak, beton, stene,refleksijom UV zracenja mogu povećati nivo UV zračenja i u senci pa je i u senci potrebna zaštita. Dobro je koristiti odeću od gusto tkanog materijala, jer UV zraci mogu da prodru kroz tanku tkaninu.
    e) VRLO VISOK - 10 I VIŠE
    Vrednosti UV indeksa 10 i iznad 10 predstavljaju vrlo veliku opasnost od UV zračenja. Preporuka je da se maksimalno smanji boravak na otvorenom sredinom dana od 10 do 16 sati. Kao zaštita se svakako preporučuje upotreba šešira za širokim obodom, naočara za sunce, zaštitne kreme, odeće dugih rukava od gustog tkanja i izbegavanje boravka na direktnom suncu. Preporuka je da novoroÄ‘enčad i deca nikako ne izlaze na sunce izmeÄ‘u 10 i 16 sati. Osjetljiva populacija može dobiti opekotine za manje od 5 minuta.

    ZAŠTITA OD UV ZRAÄŒENJA

    Koža i oči su organi na ljudskom telu koji su najčešÄ‡e izloženi UV zračenju stoga se najveća pažnja posvećuje njihovoj zaštiti. Ispitivanja su pokazala da adekvatna UV zaštita može u 70 % slučajeva da predupredi rak kože. Smatra se da se koža najbolje štiti odecom, a delove tela koji nisu zaštićeni odećom treba mazati zaštitnim kremama. MeÄ‘unarodne preporuke kažu da pri treba koristiti kremu sa zaštitnim faktorom 15 i primenjivati je na svaka 2 sata kao i svaki put posle plivanja. Posebnu pažnju treba obratiti na osetljive delove tela koji su više ili pod direktnijim uglom izloženi sunčevom zračenju.
    Najvažnija mera zaštite je izbegavanje izlaganja suncu onda kada je ono najopasnije (od 10 do 16 časova) i redovno praćenje i informisanje u javnim medijima o intenzitetu UV zračenja i pridržavanje preporuka koje se u njima daju. Savremena farmaceutska industrija intezivno radi na tome da čovekov boravak na suncu učini što bezbednijim. Osim eksternih sredstava zaštite u obliku zaštitnih krema
    za sunce koje apsorbuju štetno UV zračenje pre nego što ono stigne do kože postoje i sredstva za oralnu upotrebu. Ti preparati su najčešÄ‡e kombinacija vitamina i drugih supstanci koje imaju antioksidaciona dejstva, jer se na taj način sprečava stvaranje slobodnih radikala i širenje štetnih efekata zračenja što doprinosi očuvanju opšteg zdravlja organizma. Oni se koriste zajedno u kombinaciji sa kremama za zaštitu koje takoÄ‘e imaju višestruko dejstvo: oni istovremeno štite, hrane, vlaže i neguju kožu.Zaštitni faktor (Sun Protection Factor, SPF) ovih krema je vrednost vidno istaknuta na kutijama ovih preparata koja pokazuje koliko se puta duže može boraviti na suncu uz  primenu zaštitnog preparata nego bez njega, a da ne doÄ‘e do pojave crvenila (eritema) na koži.
    (ivancic)
    Šumski krpelji i bolesti koje prenose – kako se zaštititi?

    Šumski krpelji i bolesti koje prenose – kako se zaštititi?

    Krpelji su paraziti toplokrvnih životinja, a ponekad i čoveka. Šume i proplanci pružaju im dom, a ljudima koji ih posjećuju radi izletničkih užitaka ili zbog posla mogu načiniti neugodnosti. Značajni su jer mogu prenositi neke bolesti, no nasreću samo mali broj krpelja nosi uzročnike bolesti. Kako bi mogli što lepše i sigurnije odlaziti u prirodu, nije na odmet ponešto saznati o tim malim životinjama, o rizicima koje one predstavljaju za ljude i mogućnostima da se ti rizici izbegnu. ...

    Subota, 13.6.2009

     
    Celulit i debljina - bolest ili estetski nedostatak

    Celulit i debljina - bolest ili estetski nedostatak

    Za borbu protiv celulita i gojaznosti nikad nije kasno, no pre negoli krenete, trebate znati da se ništa ne može postići na brzinu ...

    Subota, 13.6.2009

     
    VizioShop.com - prodavnica majica

    Shopping bags - ceger 022
    od 340,00 din.
    VIZIOshop.com

    Srce LIVE t-shirt
    od 2400,00 din.
    VIZIOshop.com

    Property of VIPMedia & Friends. 2006. Sva prava zadržana. Uslovi korišćenja